| Zmiana od 1 stycznia 2022r. w sposobie rozliczania faktur VAT korygujących (tzw. faktury VAT „in minus”) |
Nie tak dawno, bo od 1 stycznia 2021r. zaczął obowiązywać pakiet zmian w ustawie VAT tzw. SLIM VAT1. Ustawodawca równo rok temu w istotny sposób zmodyfikował zasady rozliczania faktur VAT korygujących wprowadzając do polskiego porządku prawnego nikomu nie znane pojęcie (definicję) „dokumentacji warunków korekty”.
Przypominamy, że z dniem 1 stycznia 2022r. wygasł między innymi art. 13 ust.1 tejże ustawy, który na okres przejściowy tj. do 31 grudnia 2021r. wprowadzał dwie możliwości rozliczania faktur korygujących „in minus”. Podatnicy sektora publicznego mieli bowiem możliwość albo rozliczania faktur „in minus” w oparciu o wspomnianą właśnie dokumentację warunków korekty lub w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru faktury korygującej, za zgodą na piśmie swojego kontrahenta. I w tym zakresie mamy istotne zmiany w ustawie VAT od 1 stycznia 2022r., które kolejny raz modyfikują zasady rozliczania korekt „in minus”.
| Faktury ustrukturyzowane bez zgody Gminy?
… I tak to nie ma żadnego znaczenia. Prywatny przedsiębiorca może je wystawiać a co gorsze Gmina musi mieć tego świadomość…. |
1 stycznia 2022r. wszedł w życie pakiet zmian w ustawach podatkowych zwany potocznie Polskim Ładem Podatkowym. Oprócz szeroko komentowanych zmian w podatku PIT czy CIT, ustawodawca wprowadził od 1 stycznia 2022r. również istotne zmiany w podatku VAT. Gminy (powiaty) i jednostki organizacyjne muszą być przygotowane na nowy rodzaj faktur VAT. O ile można przypuszczać, że same Gminy czy Powiaty powoli będą sięgać do nowych rozwiązań o tyle przedsiębiorcy prywatni można śmiało powiedzieć będą po nie sięgali zdecydowanie szybciej. Problem w tym, że wielokrotnie Gmina/ Powiat może w ogóle nie mieć pojęcia o tym, że sprzedawca na jej rzecz wystawił taką fakturę. A skutki braku wiedzy lub niewiedzy będą opłakane. Toż na około trąbi się, że bez zgody odbiorcy nie można takich faktur wystawiać. Problem w tym, że tak się trąbi wokół, a ustawa mówi całkiem co innego. Jeśli nawet Gmina/Powiat nie zgodzi się na otrzymywanie tego rodzaju faktur Sprzedawca i tak ma prawo je wystawiać a to oznacza nowe wyzwanie dla JST- ustalać ze sprzedawcą jakiego rodzaju faktury zamierza wystawiać JST. Oczywiście działanie kontrahentów JST będzie zapewne poprzedzone pytaniem z ich strony o zgodę JST ale dalsze kroki i obowiązki będą leżały po stronie JST bo kontrahent nie musi informować JST, że wybiera bez jej zgody takie faktury….
Jedynie na marginesie należy przypomnieć, że już mamy przepisy wykonawcze do ustawy o KSeF, które ewidentnie potwierdzają, że faktury ustrukturyzowane będą miały dwa numery: jeden systemowy z KSeF drugi z poziomu oprogramowania. Co zatem wskazać w JPK VAT aby było zgodnie? Co w sytuacji podania różnych numerów faktur? Jak zmienić politykę rachunkowości?
| Interpretacja ogólna dotycząca opłat przekształceniowych w VAT |
Stało się. W końcówce roku 2021 MF wydał interpretację ogólną w której wskazał, że wszelkie opłaty przekształceniowe podlegają VAT bez względu na datę ustanowienia użytkowania wieczystego a opłata przekształceniowa zawiera w sobie podatek VAT.
Nie ulega już zatem wątpliwości w jaką stronę podczas kontroli pójdą organy podatkowe. VAT jest należny Skarbowi Państwa i nie można doliczać tego podatku do opłaty przekształceniowej a trzeba przypomnieć, że jest ona rozliczana przez JST przez 20 lat od 2019r. Zatem kolejne lata począwszy od 1 stycznia 2022r. nie rysują się zbyt ciekawie a to za sprawą nowego art. 76 ustawy z dnia 29 października 2021r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Przypomnieć należy, że Polski Ład Podatkowy w istotny sposób modyfikuje zasady rozliczania VAT od opłat przekształceniowych, wskazując przede wszystkim, że opłata przekształceniowa ma być rozliczana jak odszkodowanie za wywłaszczenie a przecież to ostatnie ma swój szczególny moment powstania obowiązku podatkowego. Zatem, od 1 stycznia 2022r. zmienia się zakres definicji objęcia podatkiem VAT tzw. opłat przekształceniowych, moment powstania obowiązku podatkowego jak i właściwa stawka VAT (a przecież w wielu pismach wydawanych do końca 2021r. MF wskazywało aż na 3 stawki VAT).
Nowa interpretacja ogólna, nowe problemy zwłaszcza z nierozliczonym VAT za lata 2019-2021 nie wspominając o latach kolejnych….
| Nowe zasady wystawiania faktur VAT korygujących, duplikatów faktur VAT. Likwidacja wielu oznaczeń na fakturach od 1 stycznia 2022r. |
Wiele osób myśli, że KSeF (faktury ustrukturyzowane) objął zmianami tylko faktury właśnie ustrukturyzowane. Nic bardziej mylnego. W tzw. ustawie o KSeF ( tj. ustawie z 29 października 2021r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług) oprócz wprowadzenia nowego rodzaju faktur VAT, ustawodawca w istotny sposób zmodyfikował zasady wystawiania faktur VAT zwłaszcza korygujących oraz tzw. duplikatów faktur VAT. Od 1 stycznia 2022r. formalnie duplikaty faktur przestały istnieć. Nie ma już czegoś takiego jak „duplikat faktury” lecz prośba o „ponowny egzemplarz faktury”. Zmiana z pozoru mało istotna, lecz tak naprawdę bardzo ważna, gdyż do końca 2021r. w wielu sytuacjach duplikatem był ten sam egzemplarz faktury raz jeszcze wydrukowany i wysłany kontrahentowi. Od nowego 2022r. ponownie wystawiany egzemplarz faktury musi mieć datę jej wystawienia a to oznacza, że ma być ponownie wystawiony a nie drugi raz wydrukowany… Można przypuszczać, że wiele podmiotów będzie wystawiało „duplikaty” po staremu nie zwróciwszy uwagi na zmiany od 1 stycznia 2022r.
Również warto pamiętać, że korekta faktury od 1 stycznia 2022r. nie musi zawierać słów „korekta” ani „faktura korygująca”, nie musi także zawierać uzasadnienia przyczyn korekty. To czy będzie się różnić korekta od zwykłej faktury w 2022r? Mając dwie faktury na biurku w 2022r. mamy jedną dostawę i jedną korektę czy dwie odrębne dostawy? A może dwie korekty a brak pierwotnej faktury? Zmiana na lepsze? Zmiana oczekiwana? Śmiem wątpić. …
| Inne metody rozliczania VAT oraz tzw. alternatywny prewskaźnik w korekcie rocznej za 2021r. |
Zbliża się wielkim krokiem korekta roczna za 2021r. Jak co roku po zakończonym roku do 25 lutego podatnicy VAT są zobowiązani dokonać korekty VAT swoich rozliczeń za 2021r. Przypominam, że część jednostek organizacyjnych za 2021r. w ogóle nie rozliczało VAT naliczonego, mimo, że Najwyższa Izba Kontroli wskazała wprost w protokole z kontroli centralizacji VAT, iż jest to naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Czy można zatem jednorazowo skorygować za cały rok 2021 nie odliczany VAT? Nie takie to proste jak się wydaje… Bo nie można…
Należy pamiętać także, że część JST stosuje tzw. alternatywne metody rozliczania VAT, które również podlegają korekcie za 2021r. Część Gmin zapewne w korekcie rocznej za 2021r. będzie chciała zastosować inne metody niż te stosowane w trakcie 2021r. Do tego dochodzi korekta roczna środków trwałych niskowartościowych oraz korekta nieruchomości, w tym również korekty zmiany przeznaczenia. Ważnym elementem korekty rocznej za 2021r. z uwagi na trwającą pandemię będzie pewnie możliwość pomijania danych finansowych z roku 2021r. dla potrzeb korekty rocznej, na co zezwalają obowiązujące regulacje prawne. Czy zatem zawsze będziemy korygowali dane w oparciu o dane z 2021r? a może weźmiemy te z 2020r. pod uwagę?
Nie wolno zapominać o nadal ważnym problemie wynikającym z interpretacji ogólnej MF dotyczącej usług edukacji publicznej i pomocy społecznej, kwalifikującej przedmiotowe zadania i czynności do czynności organu władzy, zatem bez możliwości stosowania zwolnień z VAT co ma wpływ na korektę roczną, w tym również za 2021r.
Trzeba także pamiętać, że od 1 lipca 2022r. poszerzona zostaje dobrowolnie centralizacja Vat o spółki prawa handlowego a to oznacza, że korekta roczna za 2021r. będzie miała wpływ na wstępne rozliczanie VAT naliczonego w tzw. grupach VAT. Grupy VAT nowe zadanie – nowe wyzwania dla JST już od 1 lipca 2022r.