Menu Zamknij

Obowiązkowy MPP dotyczy także nabywców zwolnionych z VAT

W obowiązkowej podzielonej płatności chodzi o dostawcę, który jest wyłącznie czynnym podatnikiem VAT. Tylko bowiem taki dostawca wystawia faktury, wykazując w nich podatek VAT. Zaś nabywca otrzymujący taką fakturę i płacący temu dostawcy należność, powinien być podatnikiem, który może być zarówno czynnym podatnikiem VAT, jak i zwolnionym od VAT.

Podzielona płatność dotyczy wyłącznie takich nabywców towarów i usług, którzy są podatnikami. Jest to jednak dość pojemna grupa. Mieszczą się tu zarówno podatnicy VAT czynni, jak i podatnicy zwolnieni od VAT. Ta pierwsza grupa, tj. podatnicy czynni dokonują rozliczeń VAT za pomocą składanych urzędowi skarbowemu deklaracji VAT-7 i JPK_VAT. Natomiast podatnicy zwolnieni od VAT, nie dokonują rozliczeń VAT. Podatnicy ci są biernymi podatnikami, tzn. zwolnionymi podmiotowo od VAT z uwagi na roczny obrót nieprzekraczający 200 tys. zł (art. 113 ustawy o VAT).

Zatem podatnicy zwolnieni od VAT też powinni dokonywać płatności za swoje otrzymywane faktury w obowiązkowym mechanizmie podzielonej płatności. Należą do nich korzystające  ze zwolnienia od VAT np. samorządowe instytucje kultury, takie jak biblioteki publiczne czy muzea. Także PUP (powiatowy urząd pracy), który też korzysta ze zwolnienia od VAT. Również inne jednostki samorządowe mogą korzystać z ww. zwolnienia od VAT. I zaliczają się do grona podatników.

To, iż nabywca także zwolniony od VAT, jest objęty obowiązkowym MPP, wynika stąd, iż przepisy regulujące mechanizm podzielonej płatności nie posługują się terminem „czynnego podatnika VAT” tylko „podatnika”. Przykładowo art. 108a ust. 1a ustawy o VAT obowiązujący od 1.11.2019r. stanowi iż: „Przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem stanowi kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności”.

Oznacza to, iż obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności (MPP) dotyczy wszystkich podatników. Zarówno tych czynnych, tj. rozliczających się z podatku VAT i składających deklaracje VAT-7. Jak i tych zwolnionych podmiotowo od podatku VAT na podstawie art. 113 ustawy o VAT, czyli nie rozliczających VAT i nieskładających deklaracji VAT-7.

Innymi słowy obowiązkowy MPP dotyczy wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, tj. wszystkich firm i ich firmowych transakcji. Wszystkim bowiem podatnikom będących posiadaczami rachunków rozliczeniowych, bank zobowiązany był założyć rachunek VAT.

Tak wynika z art. 62a ust. 1 ustawy – Prawo bankowe: „Dla rachunku rozliczeniowego bank prowadzi rachunek VAT”.

Wyłączeniu z obowiązkowego MPP podlegają tylko transakcje przeprowadzane z klientami indywidualnymi, nie prowadzącymi działalności gospodarczej. Klienci ci nie posiadają rachunków rozliczeniowych lecz jedynie oszczędnościowe lub oszczędnościowo rozliczeniowe.

Zatem obowiązkowy MPP dotyczy także nabywców, którzy nie są czynnymi podatnikami VAT lecz są podatnikami zwolnionymi od VAT, na podstawie art. 113 ustawy o VAT. Oznacza to, iż ci nabywcy także powinni dokonywać płatności za swoje otrzymywane faktury w mechanizmie podzielonej płatności. Oczywiście po spełnieniu dwóch warunków. Pierwszy z nich to taki, że kwota ogółem z faktury przekracza 15 tys. zł. Drugi zaś to taki, że towary i usługi, które tą fakturą są udokumentowane zostały wymienione wśród 150 produktów w załączniku nr 15 do ustawy o VAT. Np. komputery, telewizory czy roboty budowlane.

WNIOSEK:

Dokonywanie obowiązkowej płatności split payment odnosi się nie tylko do vatowców, ale też nievatowców. Skoro bowiem przy wprowadzeniu obowiązkowego MPP chodzi głównie o walkę z szarą strefą, to blokowanie środków na rachunku VAT dostawcy będzie powszechniejsze wówczas, gdy przelewu należności na dwa konta dostawcy towarów i usług (w tym na jedno z zablokowanymi środkami), będą dokonywać także firmy nabywające towary i usługi nie będące czynnymi podatnikami VAT. Czyli będą to też tacy nabywcy towarów i usług, którzy korzystają ze zwolnienia od podatku VAT i podatku tego nie rozliczają.

Każdy bowiem posiadacz rachunku rozliczeniowego, którzy posiada też rachunek VAT, podlega obowiązkowemu mechanizmowi płatności split payment (po spełnieniu dwóch warunków, o których była mowa wyżej). Otrzymać faktury z wykazaną kwotą podatku VAT mogą wszyscy nabywcy. Wystawiają je jednak tylko ci dostawcy towarów i usług, którzy są czynnymi podatnikami VAT i powinni odprowadzić ten podatek do urzędu skarbowego, składając w tym celu stosowną deklarację VAT-7. Zatem w obowiązkowym MPP chodzi o dostawcę, który jest wyłącznie czynnym podatnikiem VAT. Zaś nabywca płacący należność temu dostawcy, może być zarówno podatnikiem, który jest czynnym podatnikiem VAT, jak i biernym podatnikiem VAT, tj. zwolnionym od VAT.

 

Opracowała:

Elżbieta ROGALA

Ekspert podatku VAT w budżecie

2019-10-29