Praktykując dobrowolną metodę podzielonej płatności (MPP) do wszystkich faktur, gmina, co do zasady, w ogóle nie jest zobowiązana do sprawdzania czy rachunek kontrahenta wskazany na fakturze jest zgodny z rachunkiem wymienionym na białej liście podatników VAT.
PYT.:
W gminie od października 2019 roku zostało wprowadzone zarządzenie, które zobowiązuje samą gminę i jej jednostki organizacyjne do stosowania metody Split Payment tj. metody podzielonej płatności (MPP), w szerszym zakresie, niż to wynika z przepisów. Czyli również w stosunku do faktur poniżej 15 000 zł. Działanie to miało na celu uwolnienie się od solidarnej odpowiedzialności oraz uniknięcie sankcji, o których mówi art. 117 ba i art. 117bb ustawa – Ordynacja podatkowa.
Czy praktykując metodę MPP do wszystkich faktur, gmina jest zobowiązana do sprawdzania, czy rachunek kontrahenta wskazany na fakturze jest zgodny z rachunkiem na białej liście podatników VAT?
Czy może tylko w przypadku płatności za towary i usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT o wartości powyższej 15 000 zł i w takim tylko przypadku drukować raporty z białej listy?
Czy może gmina nie ma obowiązku sprawdzania kontrahenta na białej liście z uwagi stosowania metody Split Payment oraz w związku z art 117bb?
W wielu publikacjach czyta się, że pomimo szerokiego stosowania metody MPP, dodatkowo należy sprawdzać swojego kontrahenta i drukować potwierdzające raporty z białej listy podatników VAT, gdy płatność dotyczy faktur o wartości powyżej 15 000 zł i dokumentuje zakup towaru i/lub usług, które są wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.
ODP.:
Praktykując dobrowolną metodę MPP do wszystkich faktur, gmina, co do zasady, w ogóle nie jest zobowiązana do sprawdzania czy rachunek kontrahenta wskazany na fakturze jest zgodny z rachunkiem na białej liście podatników VAT.
Nie występuje to także w przypadku płatności za towary i usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT o wartości powyższej 15 000 zł. Nawet w takim przypadku gmina nie musi drukować raportu z białej listy i zachowywać go do kontroli.
Z żadnych przepisów nie wynika (chyba, żeby tylko zachować nadzwyczajną staranność), żeby pomimo stosowania metody MPP, gmina musiała dodatkowo sprawdzać swojego kontrahenta i drukować potwierdzające to raporty z białej listy podatników VAT, gdy płatność dotyczy faktur o wartości powyżej 15 000 zł i dokumentuje zakup towaru i/lub usług, które są wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.
Co prawda Minister Finansów na swoich stronach internetowych w dziale „Podatki” w tekście poświęconym „Bezpiecznej transakcji” i „Należytej staranności” odpowiada na pytanie, czym jest „należyta staranność” i czemu ona służy, tj. m.in. istotnie zwiększa prawdopodobieństwo otrzymania zwrotu VAT. W tym dziale MF zajmuje się także kwestią, czy w przypadku wykorzystania mechanizmu podzielonej płatności zostaje dochowana „należyta staranność”. A mianowicie MF stwierdza:
„Jeżeli zapłacisz dostawcy towaru przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności (MPP) i pozytywnie zweryfikowałeś przesłanki formalne, a nie zachodzą inne okoliczności, które jednoznacznie mogłyby wskazywać na brak dochowania należytej staranności – uznaje się, że dochowałeś należytej staranności”.
Przy czym za zweryfikowanie przesłanek formalnych należytej staranności, MF uważa „regularnie sprawdzanie czy kontrahent jest wpisany do prowadzonego przez Szefa KAS wykazu czynnych podatników VAT”.
Z powyższego wynika, że mogą zajść szczególne okoliczności, że nawet zapłata w MPP nie zwolni gminy z weryfikacji białej listy. A to głównie i wyłącznie dla celów „należytej staranności”, a dokładnie „istotnego zwiększenia prawdopodobieństwa otrzymania zwrotu VAT”.
Czyli wyłącznie w przypadku, gdy gmina zażąda zwrotu VAT, wówczas organy podatkowe mogą sprawdzać, czy gmina dochowała „należytej staranności” i sprawdziła, czy jej dostawca jest podatnikiem VAT zarejestrowanym w „białej liście” jako czynny podatnik VAT. A to po to, by z tytułu zakupu od niego towarów i usług (z powodu których gmina zadeklarowała zwrot VAT) nie posądzić gminy o to, że uczestniczyła nieświadomie w jego oszustwie w podatku VAT. Jeśli zaś zwrotu VAT gmina nie żąda, to nie ma konieczności sprawdzania jest dostawca zarejestrowany w białej liście. Wystarczy wówczas, że zapłaci w MPP. Dochowa wówczas należytej staranności.
Opracowanie: Elżbieta Rogala, Ekspert VAT w budżecie