Menu Zamknij

Biała lista podatników VAT a konta bankowe gminy i jej jednostek

PYTANIE: Biała lista będzie prowadzonym przez Ministra Finansów od 1 września 2019 roku wykazem wszystkich podatników VAT czynnych, włącznie z ich kontami bankowymi.

Na tej białej liście będzie umieszczona nazwa gminy (jako czynnego podatnika VAT) z jej NIP oraz z jej numerem konta dochodowego. Na konto to wpływają wszystkie dochody gminy. Gmina posiada jeszcze konta wydatkowe, ale na nie kontrahenci nie dokonują wpłat z tyt. otrzymanych od gminy faktur za dostarczone towary i wykonane usługi. Na konto dochodowe kontrahenci gminy dokonują zatem zapłaty za faktury przez nią wystawione.

Jednakże na fakturach wystawianych przez jednostki organizacyjne gminy, a w szczególności jej jednostki i zakłady budżetowe podlegające centralizacji, widnieje informacja, że sprzedawcą jest gmina ale jej wystawcą jest ta jednostka. Na fakturach wystawionych przez te jednostki jest także wskazany właściwy tej jednostce numer konta dochodowego, na które kontrahent winien dokonać wpłaty dla niej należności. Jednostka ta nie jest samodzielnie czynnym podatnikiem VAT. Podatnikiem VAT jest ta jednostka, ale razem z gminą, a to wskutek wdrożonej w 2017 roku centralizacji rozliczeń VAT w samorządach. Każda jednostka gminna ma swoje konta bankowe, zgodnie z umową zawartą z bankiem przez daną jednostkę.

Gdyby już w obecnej chwili istniała „biała lista”, to kontrahent sprawdzając fakturę po numerze NIP sprzedawcy, czyli gminy,  miałby inny numer konta bankowego niż ten wskazany na fakturze wystawionej przez jednostkę gminną (podlegającą centralizacji). Co gmina powinna zrobić z rachunkami jednostek, żeby to było prawidłowo?

ODPOWIEDŹ:

Począwszy od 1 września 2019 roku w związku z „białą listą”, kontrahent, który otrzyma fakturę od scentralizowanej jednostki gminnej, będzie zobowiązany sprawdzić tę fakturę pod kątem podanego w niej numeru konta bankowego. Na konto bankowe podane na fakturze wystawionej przez jednostkę gminną mają wpłynąć należności za towary i usługi, wykonane przez te jednostki (np. najem hali przez OSiR). Kontrahent (w tym przypadku najemca hali) będzie to czynił po numerze NIP sprzedawcy (czynnego podatnika VAT), czyli po numerze NIP gminy.

Jednakże w przypadku jednostek gminnych, kontrahent będzie miał wskazany na ich fakturach inny numer konta dochodowego niż ten, który posiada sama gmina.

Z tej sytuacji jest jednak dość proste wyjście. Dokumentem aktualizacyjnym NIP-2 gmina dopisuje do listy swoich rachunków, rachunki swoich jednostek. Tak samo jak przy centralizacji sporządzała pełną listę swoich jednostek. Jednakże czyniła to bez ich numerów kont bankowych (nie było to wówczas żadnym wymogiem prawnym). Teraz ten wykaz swoich scentralizowanych jednostek, musi uzupełnić o ich numery rachunków bankowych. Tym sposobem numery tych kont (konta jednostek) zostaną ujawnione w „białej liście”, jako konta czynnego podatnika VAT, którym jest gmina.

Jeśli zatem gmina dokona tej aktualizacji, dotyczącej rachunków bankowych jednostek, to tym samym prawidłowo wykona ustawowy wymóg dotyczący „białej listy”. Prawidłowo wykonany ustawowy wymóg dotyczy bowiem umieszczenia na „białej liście” wykazu wszystkich bez wyjątku kont bankowych, na które wpływają należności. Zatem kontrahent – sprawdzając konto podane na fakturze z tymi ujawnionymi na „białej liście” i czyniąc to w celu dochowania należytej staranności – przelewając należność na konto jednostki, będzie miał świadomość, że jest to konto gminne, ujawnione w „białej liście”.

W tejże „białej liście” może być bowiem umieszczona nieokreślona (nieograniczona) ilość rachunków bankowych.

Przypomnijmy, iż „biała lista” będzie wykazem wszystkich podatników VAT czynnych, włącznie z ich wszystkimi kontami bankowymi. Lista ta będzie prowadzona i aktualizowana raz na dobę przez Ministra Finansów od 1 września 2019 roku.

Podstawą prawną tego obowiązku jest ustawa z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, opublikowana w tegorocznym Dz.U. poz. 1018.

Autor opracowania:

Elżbieta ROGALA, Ekspert podatku VAT w budżecie, 04-08-2019